Jak sobie radzić z krytyką, gdy jesteś rodzicem?

lut 26, 2019 | Dziecko, Maluch, Moim zdaniem, Niemowlę, Przedszkolak, Psychologia, Rodzice | 16 Komentarze

Gdy zostajemy rodzicami, często zaczynamy zderzać się z krytyką naszych decyzji. Okazuje się, że negatywnie ocenić można w rodzicielstwie absolutnie wszystko: krótkie karmienie piersią, długie karmienie piersią, spanie z dzieckiem w jednym łóżku, spanie dziecka w osobnym pokoju, używanie smoczka, nieużywanie smoczka, noszenie w chuście, karmienie papkami, rozszerzanie diety metodą BLW… i mogłabym tak jeszcze długo.

Im bardziej niepopularne od głównego nurtu rodzicielskiego są nasze decyzje, tym większe prawdopodobieństwo, że niektórym się to nie spodoba. W naszym społeczeństwie nadal pokutuje wiele mitów dotyczących potrzeb i zachowań małych dzieci. Zwykle łatwiej złapać dystans wobec krytyki wypowiadanej przez obcych. Ale gdy krytykujące osoby są nam bliskie, trudno nam poradzić sobie z ocenami, które słyszymy.

Ugruntuj się

Warto czytać  wiarygodne źródła informacji na rodzicielskie tematy: o chustonoszeniu, karmieniu piersią, żywieniu dzieci, wychowaniu bez kar i nagród itd. Im więcej wiesz na temat wspierania rozwoju dziecka, tym trudniej zasiać w Tobie ziarno niepewności.

Jeśli jesteś specjalistką na przykład z zakresu podatków, to nawet gdyby teściowa trzy razy dziennie mówiła Ci o tym, że źle prowadzisz księgę przychodów i rozchodów, nawet na moment nie zachwiałaby Twoją pewnością siebie w tym temacie. W końcu to Ty studiowałaś rachunkowość przez wiele lat, to Ty wypełniłaś już tysiące rubryczek w programach do rozliczeń podatkowych, to Ty jesteś doceniana przez pracodawców i w końcu to do Ciebie Urząd Skarbowy nie miał dotychczas zastrzeżeń.

Podobnie jest z rodzicielstwem: gdy rozumiemy pewne mechanizmy stojące za rozwojem dziecka, informacje jakoby noszenie niemowlaka na rękach je psuło wlatują nam jednym uchem, a wylatują drugim. Rozumiemy, że osobie, która wypowiada takie sądy, brakuje aktualnej wiedzy. Nie każdy zna się na podatkach i nie każdy zna na psychologii dziecięcej – choć domorosłych ekspertów w tej dziedzinie mamy zwykle wokół bez liku 😉

Jeśli słyszycie od przedstawiciela ochrony zdrowia komentarz niezgodny z aktualną wiedzą (np. o karmieniu piersią) lub wykraczający poza jego kompetencje (np. że nie powinniście spać z dwulatkiem w łóżku), warto zaprotestować. Odwołać się do zaleceń ze strony Ministra Zdrowia. Skierować rozmowę na temat, z którym przyszliśmy do gabinetu. Zgłosić skargę do kierownika przychodni lub szpitala, do izby lekarskiej, rzecznika praw pacjenta. Jeśli kładziemy uszy po sobie i nic z tym nie robimy, nic się nie zmienia. Pisałam już o tym kiedyś TUTAJ.

Aby nie czuć się samotnym, warto brać udział w spotkaniach z ludźmi, którzy mają podobny światopogląd. Własna wioska, grupa wsparcia, krąg kobiet – nazwa nie jest istotna, ważni są ludzie. Na szczęście mamy internet i jeśli takich spotkań w okolicy nie ma, możemy uczestniczyć w dyskusjach w internetowych grupach (zapraszam DO SWOJEJ GRUPY). Można też założyć własną lokalną grupę wsparcia (wiem, bo sama to zrobiłam).

W psychologii mówi się o społecznym dowodzie słuszności. Jesteśmy jako gatunek tak skonstruowani, że w sytuacji braku pewności co do wyboru, za prawidłowe wyjście uznajemy to, co robi większość ludzi. Rozmowy z innymi rodzicami, którzy przeżywają podobne dylematy oraz radości co my, daje niesamowite poczucie wspólnoty i zabiera poczucie osamotnienia (a jeśli to tylko ja śpię z dzieckiem, karmię dwulatka, nie wypłakuję niemowlaka…?).

Przyjrzyj się, od kogo i dlaczego płynie krytyka

Po drugie, warto się przyjrzeć osobom, które komentują nasze decyzje. Czy ludzie, którzy krytykują Cię za spanie z dzieckiem, wychowanie w duchu RB, karmienie piersią itd. mają ochotę dowiedzieć się czegoś więcej na ten temat? Może bezmyślnie powtarzają zalecenia sprzed 30 lat, bo nie wiedzą, że poziom wiedzy o opiece nad dzieckiem od tamtej pory NIECO się zmienił?

Niektórzy rodzice dzielą się więc z bliskimi swoją wiedzą lub podsuwają artykuły na temat rodzicielstwa, laktacji, żywienia, potrzeb dzieci, psychologii, zdrowia.

Niejednokrotnie warto wysłuchać komunikatu i zastanowić się, o jakich potrzebach tej osoby nam on mówi. Jaka potrzeba stoi za słowami, które słyszysz? Jakie emocje? Ktoś się martwi? A może potrzebuje być wziętym pod uwagę? 

„Słuchaj mamo, dziękuję Ci, że troszczysz się o nas. Wiem, że kiedy ty rodziłaś dzieci, to były takie zalecenia, żeby nie karmić dłużej niż pół roku, bo pokarm staje się niewartościowy i dziecku będzie lepiej w żłobku, jak będzie umiało pić z butelki. Ta wiedza się zmieniła. Teraz promuje się karmienie tak długo, jak dziecko i mama chcą, a Twój wnuk nie wygląda na zainteresowanego odstawieniem się”.

Są jednak osoby, czasem bardzo bliskie, które nie są zainteresowane poszerzaniem swojej wiedzy. Ich opinie bazują na ich własnych przekonaniach, że dzieci są takie, życie jest takie, trzeba XYZ, żeby wychować dziecko… Słyszysz krytykę i próby spokojnego wyjaśnienia powodów jakiejkolwiek Twojej decyzji rodzicielskiej spełzają na niczym.

Nie masz obowiązku tłumaczyć innym ludziom ze swoich wyborów. Z żadnych.

Warto wtedy chronić granice swoje oraz swojego dziecka. Nie pozwalać na drążenie tematu. Niektórzy używają sformułowań: “Och, pomyślę o tym”, albo zupełnie wprost:

“Dziękuję, radzimy sobie”

“Wiem, co robię”

“Decyzję podjęliśmy z lekarzem, jest świadoma, dzięki za zainteresowanie”

“Taką podjęłam decyzję”

“Dziękuję za zainteresowanie, ale to jest temat, którego ja już nie chcę rozwijać”.

Czasami metodą zdartej płyty. Czasami fizycznie kończąc spotkanie i wychodząc. W kółko, i w kółko, i jeszcze raz.

Wpadamy czasem w taką pułapkę myślenia, że jeśli wyłożymy wystarczająco przekonujące argumenty, odwołując się do badań naukowych, zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia i doniesień z zakresu neuropsychologii, to inni zrozumieją i przestaną nas krytykować. Tymczasem często to jest po prostu rozmowa z dwóch różnych poziomów – nazwijmy je „racjonalnym” i „emocjonalnym”. Dla osoby, która wypowiada się z pozycji swoich przeżyć i potrzeb, dostarczenie logicznych argumentów nie jest istotne. One nie wpływają na jej postrzeganie rzeczywistości.

Bywa, że jest to związane z jej własnymi doświadczeniami z dzieciństwa i tym, jak ją traktowano. Jeśli wychowywała się w jakimś konkretnym przekonaniu dotyczącym tego, jakie są dzieci i jakie mają potrzeby, jaka jest rola ojca, a jaka matki itd., to bez świadomej pracy trudno może być wyjść z tych myślowych kolein.

Czasem nasze macierzyństwo i ojcostwo uświadamia naszym rodzicom, że to, jak oni się nami opiekowali mogłoby wyglądać inaczej. Że ulegli sugestiom swojej rodziny czy personelu medycznego, mimo że w głębi duszy czuli, że to do nich nie pasuje. Że pewne ich plany nigdy się nie zrealizowały. Że na przykład Twoja mama chciała karmić dłużej, ale zepsuto jej laktację zanim jeszcze wyszła z porodówki – i do tej pory jakoś sobie tego nie poukładała. Widok Ciebie karmiącej bez problemów i na żądanie, może wywoływać w niej trudne emocje, których źródła po tych kilkudziesięciu latach może nie być łatwo odnaleźć. Napięcie znajduje ujście w komentarzu skierowanym do Ciebie – ale to nie jest o Tobie, tylko o niej. Nie jest łatwo poukładać sobie w głowie, że kiedyś robiliśmy najlepiej, jak mogliśmy, z tą wiedzą i wsparciem, które wówczas mieliśmy, jeśli teraz wiadomo, że praktyki z lat 80. XX wieku na przykład dotyczące odpieluchowania mają długofalowe negatywne skutki dla pokolenia 30- i 40-latek.

A jeśli krytykuje mnie mój partner lub partnerka?

Jeśli osobą, która Cię nie wspiera w Twoich rodzicielskich priorytetach, jest Twój partner lub partnerka, warto szczerze o tym porozmawiać.  Co jest w tej sytuacji dla niego/ dla niej trudne? Czego się obawia? Jakie ma oczekiwania, wyobrażenia, potrzeby w związku lub rodzinie? Czy na pewno chodzi o karmienie, noszenie, niewymierzanie kar?

Czasem jest jakaś presja ze strony rodziny naszego partnera, o której nam nie mówi, a trudno mu poradzić sobie z konfliktem lojalności. Czasem sam potrzebuje wsparcia, by poukładać sobie własną historię rodzinną, przekonania, które wyniósł z domu, które wówczas pomagały mu sobie radzić, a teraz są już niewspierające. Jeśli trudno dojść do porozumienia, można skorzystać z pomocy profesjonalisty, na przykład psychoterapeuty rodzinnego.

Wielu psychologów się ze mną nie zgodzi, ale uważam, że mówienie przez rodziców jednym głosem we wszystkich tematach jest przereklamowane. Nie jest możliwe, żeby – nawet z najlepiej dobraną do nas osobą – zgadzać się we wszystkich kwestiach w 100%. Jeśli udajemy przed dziećmi, że tak jest, w mig wyczuwają brak autentyczności. Nie musimy się we wszystkim ze sobą zgadzać, nawet jeśli dotyczy to naszych wspólnych dzieci.

Warto pamiętać, że to każdy sam odpowiada za to, jaką relację buduje z dzieckiem. To nie Ty jesteś odpowiedzialna/y za to, jaką relację z dzieckiem będzie miał drugi rodzic. Możesz podsuwać mądre lektury (tutaj znajdziesz inspiracje dotyczące książek o Rodzicielstwie Bliskości) i inspirować własnym przykładem. Ale nie masz realnej mocy zmieniania innych ludzi, nawet tych najbliższych. Szukanie wsparcia poza własnym domem, pokazywanie swoją postawą, że to, co robisz, ma sens oraz obrona siebie i dziecka przed raniącymi komunikatami – to rzeczy, na które masz wpływ i na których warto się skupić.

Trzymam mocno kciuki!


Pierwsze tygodnie po porodzie to czas wyjątkowy. Wiem, bo też tam byłam. Wydawało mi się, że jestem idealnie przygotowana na to, co mnie czeka. A jednak doświadczyłam wielu zjawisk, o których nikt mi nie powiedział i o których nigdzie nie przeczytałam.

Dlatego powstał Czwarty trymestr – najnowsza książka Wydawnictwa Wymagające. Napisałam tę książkę dla siebie sprzed kilku lat. Dla innych kobiet, które oczekują narodzin dziecka albo, szukając swojej drogi w chaosie tych pierwszych tygodni życia z niemowlakiem, potrzebują prostego poradnika z odpowiedziami na nurtujące je wątpliwości.

Znajdziesz w niej mnóstwo wskazówek popartych badaniami naukowymi, wsparcie i wiedzę o obsłudze niemowlaka, które dadzą Ci spokój i pewność siebie. Kliknij w obrazek i zapisz się na listę zainteresowanych książką Czwarty trymestr.


 

16 komentarzy

  1. Mnie najmocniej raniła w komentarzach mama. Może właśnie dlatego że ona nas nie nosiła i nie karmiła piersią bo to były inne czasy. Bolały mocno jej słowa.

    Odpowiedz
  2. Bardzo pouczający tekst, nie tylko dla matek 🙂 Czy mogłabyś rozwinąć poruszony wątek dotyczący:wiadomo, że praktyki z lat 80. XX wieku na przykład dotyczące odpieluchowania mają długofalowe negatywne skutki dla pokolenia 30- i 40-latek. Z góry dziękuję!

    Odpowiedz
    • Robienie siusiu na zapas = osłabianie mięśni dna miednicy i obniżanie narządów które się w niej znajdują

      Odpowiedz
  3. Ja już dawno nauczyłam się ucinać te komentarze, ostro i stanowczo. Przoduje w nich moja teściowa, co najciekawsze emerytowana lekarka, która po 6 tyg. życia chciała podawać dziecku rosół. Zauważyła już, że nie dam sobie wejść na głowę, więc trochę odpuściła. A najbardziej śmieszy mnie komentarz mojego partnera ” ty za dużo czytasz”…

    Odpowiedz
  4. Dobrze ze nie mieszkam blisko teściowej, bo skypa zawsze mogę wyłączyć jak już mam dość słuchania o tym ze dietę trzeba rozszerzyć w 4 miesiącu, ze w 6 miesiacu jej dzieci już kotleta mielonego jadły z ziemniakami, ze karmić dłużej niż rok to bez sensu bo to sama woda itd… i mimo ze to było 30 lat temu to żadne argumenty do niej nie trafiają wiec jedyne co mi zostaje to poprostu ignorowanie.

    Odpowiedz
  5. Zaobserwowalam w ostatnich miesiacach, ze becki dostaja sie wszystkim rodzicom (a przewaznie oczywiscie matkom) niezaleznie od tego, jakie maja podejscie do rodzicielstwa. W moim otoczeniu mamy ktore karmia piersia (w tym ja) czuly sie oceniane w tej decyzji i naklaniane do raczej szybkiego odstawienia, a te ktore nie karmily piersia, czuly sie oceniane, bo karmia butelka. Wniosek z tego taki, ze cokolwiek matko zrobisz, zrobisz to zle, wiec najlepiej tak jak piszesz Magdo, edukowac sie z wiarygodnych zrodel i robic swoje.

    Odpowiedz
  6. Zwykle mówię: Dziękuję za radę, uważam, że decyzja należy do mnie. Działa na obcych i bliskich. Niereformowalna teściową natomiast zwykle ignoruje lub informuję, że my zdecydowaliśmy inaczej. Na ten egzemplarz metoda zdartej płyty nie działa 😉

    Odpowiedz
  7. Mój teść co chwilę się mnie czepia, że nie używam smoczka… Na spacerze kiedy dziecko spokojnie śpi „a gdzie ma dyda?”… Traktuje mnie jakbym była co najmniej zboczona jak synek zaśnie na piersi, bo powinno się robić tak „jeść 10 minut i jak się naje to do odbicia i smoka, a nie cyca, kto to widział”. Masakra :/

    Odpowiedz
  8. Cześć. Chciałam Tobie podziękować za ten artykuł. Nawet sobie nie wyobrażasz jak bardzo był mi potrzebny. Gdzieś się zagubiłam po drodze – właśnie odzyskałam balans i doszłam do wniosku, że może jednak mam prawo robić to co uważam za słuszne. Dobra z Ciebie Kobieta 😀

    Odpowiedz
    • Dziękuję za dobre słowo – dużo we mnie radości, że się przydał 🙂

      Odpowiedz
  9. Pamiętam, jak jeszcze nie miałam dziecka i mama zawsze powtarzała „Będziesz mieć swoje, to będziesz wychowywać jak Ty chcesz”. I co? Urodziłam i słyszałam…”zimno na polu, a Ty z Magdą na spacer, katar będzie przez Ciebie”, „zamknij to okno”, „otwórz to okno”, „jak możesz robić jej herbatę bez cukru”, „ja Ci nie ograniczałam słodyczy, mogłaś jeść ile chciałaś”, „rób jak chcesz, ale na Twoim miejscu…” i wiele innych. Oczywiście nie tylko od mojej mamy słyszałam i słyszę, bo od znajomych, że śpię ze swoją córką też. Nie ważne ile będzie się mieć odpowiedzi na pewne sytuacje, jeśli są ludzie, którym nie da się wytłumaczyć, że każdy może mieć swój punkt widzenia.Ale nie przejmuję się. Widzę, że moja córka jest szczęśliwa, mamy na prawdę silną więź emocjonalną i dzięki temu wiem, że postępowałam/postępuje słusznie 🙂

    Odpowiedz
  10. Zawsze warto słuchać, co mają do powiedzenia inni, ale trzeba robić swoje.Nikt nie wie lepiej co jest dobre dla twojego dziecka, niż Ty sama.

    Odpowiedz
  11. Ja niestety za nic nie mogę przekonać mojej teściowej do tego ze teraz są inne zalecenia. Córkę równo 6 miesięcy karmiłam piersią bez wody, bez kaszek. Pierwsza marchewkę dostała na pół roku i teściowa chodziła i wszystkim się żaliła ze ja jej wnuczce wody nie daje a przecież jest lato i wszystkim chce się pic. A gdy mozaikami ze teraz takie są zalecenia to mówiła „oj tam zalecenia a córka Grażynki swojemu dziecku od 4 miesiąca zupki daje a ty co”
    Niestety nie każdego da się przekonać 🙂

    Odpowiedz
  12. Oni nawet sobie nie zdaja sprawy jakie to potrafi byc bolesne i ciezkie. Ciagle dostawac kuksanca w to samo miejsce. Ciagle ten sam temat, mimo ze mowisz nie, ignorujesz. Nie mam serca sie odciac od bliskich. Poczatkowo bylam nastawiona bojowo, asertywna. Ale kropla drazy skale i teraz zaczynam sie ukrywac ze swoimi praktykami, zeby nie slyszec komentarzy. Oddalam sie powoli. Na zywo trzymam garde, a w domu jestem wykonczona i chce mi sie plakac z bezsilnosci.

    Odpowiedz
    • Łączę się z Tobą w bólu, bo mam to samo, już nie mam siły setny raz słuchać żeby dziecku cukru dać itp. Każda wizyta babci (mojej mamy) kończy się podobnie, ja jestem kłębkiem nerwów (niestety uzalezniona jestem lokalowo od niej) mam osobne mieszkanie ale codziennie przychodzi do wnuka i tylko wyszukuje kolejnych nieprawidłowości, dysfunkcji i chorób mojego dziecka. To ten typ człowieka do którego nic nie dociera, jest alfą i omegą i nic nie przetłumaczysz. Niestety zero wsparcia w mężu, który w ogóle nie reaguje a na moje uwagi tylko odpowiada „po co sie przejmujesz” , typ człowieka po którym wszystko spływa jak po kaczce, ja natomiast biorę wszystko do siebie, bardzo sie przejmuję i to jest moja zguba. Wiem, że robię dobrze a mimo tego nie potrafię sie obronić przed toksyczna matka 🙁 w przeciwieństwie do Ciebie, nie miałam bym skrupułów odciąć sie od bliskich, niestety święty spokój duzo kosztuje w naszym kraju 🙁

      Odpowiedz
  13. Cześć, dziękuję za ten artykuł. Zastanawiam się tylko, jak zareagować, gdy świadkiem lub wręcz adresatem takich rad jest samo dziecko – na tyle duże i świadome, że sporo z tego rozumie. Na przykład teksty babć i dziadków „takie duże dziecko, a jeszcze korzysta z pieluchy”? Jak je w tym momencie obronić przed presją z ich strony? (nie posuwając się do tak drastycznych środków jak zmniejszenie kontaktów)?

    Odpowiedz

Wyślij komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

GRUPA DLA SPECJALISTÓW

BEZPŁATNY WYKŁAD

Wykład online „Gdy maluch urodzi się chory”

TEMATY

AKTUALNOŚCI

Już 8 grudnia premiera książki "Czwarty Trymestr"

Kup w przedsprzedaży książkę o pierwszych 3 miesiącach życia malucha  i otrzymaj zestaw pinów gratis!

W kwietniu 2022 roku ponownie będziesz mieć okazję dołączyć do Klubu.