Dziwne zachowania w trakcie snu

Mówi, czworakuje, zgrzyta zębami, kołysze głową, krzyczy niczym obdzierane ze skóry. I to wszystko… śpiąc. Spokojnie, jest na to nazwa.

Dziwne zachowania w trakcie snu nazywa się fachowo parasomniami. Parasomnia to zaburzenie snu polegające na występowaniu nieprzyjemnych lub niepożądanych zachowań w trakcie snu lub podczas wybudzania się z niego. 

Za występowanie parasomnii są przede wszystkim odpowiedzialne czynniki genetyczne. Więc jeżeli Wy-rodzice jako dzieci również dziwnie zachowywaliście się w trakcie snu, to niestety jest duże prawdopodobieństwo, że Wasze dziecko również będzie prezentować takie zachowania.

Parasomnie NREM, czyli trochę śpię, a trochę nie śpię

Wśród dzieci – ze względu na niedojrzałość układu nerwowego – najczęściej występują parasomnie snu NREM, czyli wolnofalowego / głębokiego. Cała trójka jest do siebie dość podobna, bo mechanizmy za nimi stojące są takie same. Mózg znajduje się w rozkroku między snem a jawą – część mózgu odpowiedzialna m.in. za logiczne rozumowanie znajduje się w głębokim śnie, a część odpowiedzialna np. za ruch budzi się. Człowiek jest więc wystarczająco obudzony, żeby wykonywać całkiem złożone czynności, a jednocześnie śpi na tyle głęboko, żeby nie kontrolować swoich zachowań. Ma zwykle otwarte oczy, ale nie rejestruje wszystkich bodźców zewnętrznych. Nie pamięta, co robił w trakcie epizodu.

Ponieważ najgłębszy sen występuje w pierwszych 2-3 cyklach snu, parasomnie NREM zazwyczaj mają miejsce w ciągu dwóch – trzech godzin od zaśnięcia.

1.Niepełne wybudzenia – wybudzenia z dezorientacją

Pierwsza parasomnia, którą przynajmniej raz w życiu przeżywa zdecydowana większość dzieci, a wiele z nich ma to prawie każdej nocy, to niepełne wybudzenia / wybudzenia z dezorientacją. Maluch jest zdezorientowany, ale nie prezentuje objawów lęku. Bierzemy go na ręce, uspokaja się i zasypia.

Niepełne wybudzenia powtarzają się bardzo często w momentach, kiedy dziecko uczy się nowej umiejętności ruchowej. Być może widziałaś dziecko, które uczy się raczkować i przebudza się w nocy, przybierając pozycję jak do czworakowania, buja się do tyłu i do przodu. Ale po chwili samodzielnie lub kiedy się je położy, zasypia ponownie. 

2. Lęki nocne

Artykuł na temat lęków nocnych =”dziecko w histerii nocą, wezwijmy egzorcystę” znajdziesz TUTAJ.

3. Somnambulizm – „lunatykowanie”

Lunatykuje nawet do 17% dzieci. Większość, szczęśliwie, z tego wyrasta. Najczęściej maluchy siadają na łóżku, wychodzą z niego, krążąc po pokoju lub robią siusiu w nieprzeznaczonych do tego miejscach typu szafa. Ważne jest więc zabezpieczenie domu – żeby dziecko nie spadło ze schodów, nie wyszło na dwór ani nie wypadło z okna.

Niepełne wybudzenia, lęki nocne i epizody lunatykowania występują częściej po silnym zmęczeniu i niedoborze snu. Jeżeli dziecko opuściło drzemkę albo zostało wieczorem przeciągnięte, szybciej i na dłużej wejdzie w sen głęboki – a to właśnie w śnie głębokim zdarzają się te parasomnie. Bardzo dziękujemy za pomysły „Przetrzymaj go wieczorem, później pójdzie spać, to później wstanie…”. Większość dzieci, jeśli później pójdzie spać, to wstanie dokładnie tak samo wcześnie jak zawsze albo nawet wcześniej niż zwykle (bo zostanie zaburzony jego naturalny rytm), a niektórym, genetycznie podatnym, zafundujemy dodatkowo parasomnie NREM w pierwszej części nocy.

Epizody może też wywołać gorączka, ból, stosowanie niektórych leków, a ich częstotliwość będzie większa przy niedoborach magnezu oraz DHA (TUTAJ przeczytasz więcej). 

Bruksizm, czyli zgrzytanie zębami

Zgrzytanie zębami u większości dzieci jest powiązane z ząbkowaniem. Dla mnie absolutnie niesamowite jest to, że niektóre niemowlaki, mając jednego zęba, potrafią nim zgrzytać 😉

Bruksizm może nasilać w momentach infekcji i gorączki, ale także w bardziej stresujących sytuacjach. Zdarza się też, że nasilone zgrzytanie zębami jest związane z zaburzeniami oddychania w trakcie snu. Zwróć więc uwagę na to, w jaki sposób oddycha dziecko, gdy śpi. Jeżeli  oddycha przez usta, a nie ma aktualnie kataru, to powinniśmy u pediatry lub laryngologa dziecięcego, a w dalszej kolejności logopedy, poszukać przyczyny tego stanu rzeczy. Więcej na ten temat pisałam TUTAJ.

Zdarza się, że konsekwencje stomatologiczne związane ze ścieraniem się zębów, prowadzą rodziców do ortodonty. Czasami starszym dzieciom dobiera się specjalne aparaty. Pomocne może być też wsparcie fizjoterapeuty, który pracuje z napięciami w stawie skroniowo-żuchwowym.

Jaktacje, czyli buju-buju

Zaburzenia snu z rytmicznymi ruchami ciała to tzw. jaktacje. Są bardzo częste – około 60% dziewięciomiesięcznych niemowląt rytmicznie rusza się przed zaśnięciem. Najczęściej dzieci kładąc się do snu, rytmicznie kręcą głową na prawo i lewo albo leżąc na brzuchu czy na czworakach bujają w tył i w przód, żeby zasnąć.

Czy takie dziecko czuje się samotne i odrzucone? Czy skojarzenie z domami dziecka i maluchami z chorobą sierocą jest zasadne? Nie, jaktacje to zachowanie będące w granicach normy rozwojowej. Wynika z naturalnej intuicji dziecka, jak pomóc sobie samodzielnie w wyciszeniu się i obniżeniu pobudzenia. Maluchy czują, że stymulacja zmysłu równowagi, czyli kołysanie, bujanie, rytmiczne uderzanie jest czymś, co koi układ nerwowy i ułatwia zasypianie. Dlatego niektóre dzieci wyciszają się, gdy buja się je na rączkach.

Można się zastanowić nad tym, czy dziecko po prostu nie potrzebuje więcej stymulacji zmysłu równowagi w ciągu dnia. Czy nasze niemowlę nie jest “niedobujane” i dlatego próbuje się dostymulować przed spaniem? Może maluch potrzebuje, żeby z nim potańczyć i go ponosić przed spaniem zanim je położymy do łóżeczka?

U większości dzieci pojawienie się epizodu parasomnii nie świadczy o żadnej chorobie neurologicznej. Są najczęściej objawem niedojrzałego układu nerwowego i większość z nich z czasem powoli zanika. Z wiekiem stają się coraz rzadsze. Jeżeli dziwne zachowania w trakcie snu powtarzają się bardzo często albo z jakiegoś powodu jesteś nimi zaniepokojona, to warto nagrać film i pokazać go pediatrze, aby wykluczyć ewentualne podłoże somatyczne.

2020-01-27T15:40:35+01:00By |Dziecko, Maluch, Niemowlę, Przedszkolak, Sen, Zdrowie|

28 komentarzy

  1. Ania 27 stycznia 2020 w 19:13- Odpowiedz

    Bardzo ciekawy artykuł!! Jestem.mama 3.5mc bliźniaczek i bardzo interesuje sie ich snem..i moze uda.minsie uzyskac tu odpowiedz..czy to jest mozliwe,ze one nie wchodza w faze snu głębokiego albo jest ona bardzo krótka,odczekuje 10,15,20,40 minut,nawet godzine aby moc je odłożyć do lozeczka i zawsze sie budza..jakby nie mogly zasnąć na tyle gleboko aby moc je przesniesc?

    • Magdalena Komsta 3 lutego 2020 w 12:37- Odpowiedz

      Im młodsze dziecko, tym więcej czasu spędza w fazie snu aktywnego – płytkiego, a poza tym dzieci mają wmontowany czujnik „bycia blisko rodzica”. Z obu tych rzeczy będzie „wyrastać” 😉

  2. Ilona 27 stycznia 2020 w 19:18- Odpowiedz

    A co jeśli dziecko przemierza kilometry po łóżku w trakcie snu i trwa to zazwyczaj od północy do ok. 4:00 z przerwami. Przy czym dość intensywnie ssie smoczek… Czy można to podłączyć po lunatykowanie?

    • Magdalena Komsta 3 lutego 2020 w 12:38- Odpowiedz

      Trudno powiedzieć bez obserwacji, ale niewykluczone, że to jakaś parasomnia NREM.

  3. Ania 27 stycznia 2020 w 21:52- Odpowiedz

    Mój pół roczny maluch dość głośno płacze przez sen… czy to mieści się w granicach normy?

    • Magdalena Komsta 3 lutego 2020 w 12:42- Odpowiedz

      Prawdopodobnie tak, pewnie to koszmary nocne – zwłaszcza w drugiej połowie nocy.

  4. Karolina 27 stycznia 2020 w 21:54- Odpowiedz

    Bardzo ciekawy wpis !

  5. Gosia 28 stycznia 2020 w 01:20- Odpowiedz

    Liczyłam na to, że może znajdę rozwiązanie na problem ze snem córki podczas spacerów. Córka skończyła rok, dawniej na spacerach potrafiła spać czasem i 3 godziny, a od jakiegoś czasu sen trwa 40 minut z zegarkiem w ręku – córka mając zamknięte oczy zaczyna płakać, krzyczeć, trzasc się. Uspokaja się, choć nie od razu, po wzięciu na ręce. Nigdy nie zdarzało się to w nocy ani podczas drzemek w łóżku. Nie ogląda telewizji, w domu nie ma awantur, jest pogodnym i energicznym dzieckiem. Myślałam o zębach, ale nie daje sobie nawet pomasowac dziąseł. Zaczęłam się zastanawiać, czy w tym wieku może mieć już złe sny? Tylko skąd one mogłyby się brać? A jeśli to sny, czemu zawsze pobudka następuje po 40 minutach?

  6. Ewa 28 stycznia 2020 w 04:24- Odpowiedz

    Nam dentystka powiedziała, że jak dziecko ogląda dużo bajek, to zaczyna zaciskać zęby i później zgrzyta w czasie snu. U nas zgrzytanie pojawiło się po 2 roku, po pojawieniu się młodszego rodzeństwa i silnych emocji z tym związanych. Podobno zgrzyta się również jak są pasożyty, ale nie wiem czy to prawda.

  7. Agnieszka 28 stycznia 2020 w 08:22- Odpowiedz

    U nas pojawił się problem ze snem jak dziecko miało 4 miesiące. Czy mogą być zaburzenia snu u dzieci w tym wieku? Czy mam się czym marteic? Od dnia kiedy miał podaną drugą dawke szczepienia noce są zazwyczaj z jednym lub większą ilością wybudzeń. Wygląda to tak, że synek zaczyna płakać przez sen, śpimy razem więc od razu próbuje podać pierś i uspokoić, ale on nadal śpi i płacze. Biorę go na ręce, mówię i bujam i wtedy się budzi. Początkowo myślałam że na koszmary związane ze szczepieniem, bo jest bardzo wrażliwy, ale to trwa 1,5mca. Wcześniej zawsze spał spokojnie.

  8. Aneta 28 stycznia 2020 w 15:15- Odpowiedz

    A czy lęki nocne mogą wystąpić kilka razy podczas jednej nocy? Dziecko budzi mi się kilka razy i nie da się uspokoić. Samo musi przejść. Anemii nie ma, bo sprawdzaliśmy.

    • Magdalena Komsta 3 lutego 2020 w 12:48- Odpowiedz

      Tak, epizody mogą występować kilkukrotnie w nocy.

    • Karola 8 marca 2020 w 01:26- Odpowiedz

      Moja córka ma 15 lat i prawie co noc prędzej czy później przyjmuje pozycję embrionalną, a dokładnie kładzie się na swoje nogi. Potrafi w takiej pozycji długo spać. Dodam, że córka ma ZA. Dlaczego tak się dzieje?

      • Magdalena Komsta 13 marca 2020 w 13:58- Odpowiedz

        Pozycje do snu są często mocno indywidualną sprawą. Zobaczyłabym tylko, czy prawidłowo oddycha – czyli przez nos. Jeśli tak, nie trzeba się tym martwić. Czasem na brzuchu chętniej śpią osoby, które potrzebują dużo stymulacji zmysłu czucia głębokiego.

  9. Ale 28 stycznia 2020 w 15:39- Odpowiedz

    Witam, bardzo dziękuję za ten artykuł. Moje dziecko ma 10 miesięcy i co noc w okolicach godziny 3 nad ranem, wybudza się żeby się pobujać. Żartowaliśmy z tego że zbliża się godz. 3:33 i młody musi nawizac kontant z czarną mocą. Żarty żartami ale robi się to lekko przerażające gdy tak dziecko budzi się w nocy na bujanie. Młody bardzo często też lubi pobujać się na samym początku zasypiania i dotyczy to tylko snu nocnego. W ciągu dnia na drzemke przystawiam go do piersi i śpi. Jest dziesięciomiesięcznym piersioholikiem i inaczej w domu nie zaśnie nawet na drzemkę.
    Podobno ani ja ani mąż nie byliśmy wymagającymi dziećmi, „grzecznie” spaliśmy, sami się bawiliśmy i nagle urodził nam się taki nasz Cudak 🙂

  10. Karolina 28 stycznia 2020 w 17:03- Odpowiedz

    A stękanie, pojękiwanie i płacz to jest objaw parasomnii, czy raczej niedojrzałości układu pokarmowego?

    • Magdalena Komsta 3 lutego 2020 w 12:36- Odpowiedz

      To może być objaw albo niedojrzałości układu nerwowego, koszmarów sennych, ale i bólu itp.

  11. Zuzia 28 stycznia 2020 w 17:09- Odpowiedz

    Czy jaktacje są normalnym zachowaniem u dzieci w wieku 10-15, a także u dorosłych? Mam 32 lata i towarzysza mi od kiedy pamietam, co jest powodem wstydu i trudności z zaśnięciem w obecności innych osób lub innym miejscu. Moje roczne dziecko również kołysze się przed snem i czy mogę zapobiec temu, by nie powtórzył mojego „problemu”?

  12. Joanna 29 stycznia 2020 w 06:50- Odpowiedz

    Zanim pojawił się ten wpis z mężem przeszukaliśmy czeluści Internetu i nie tylko.. Publikacje itd. Syn w czasie snu wydziera się jakby ktoś go ze skóry obdzierał. Z początku myśleliśmy, że to przez układ pokarmowy jak to hajnid w tej materii nieregularny, ale lekarze uważali, że wszystko jest ok
    Zaczęłam się przyglądać fazom snu. Ewidentnie było widać zależność od poszczególnych faz snu. Wszystko się zgadza, a wpis utwierdził mnie, że moja intuicja działa 😉

  13. Sandra 29 stycznia 2020 w 13:05- Odpowiedz

    Czy parasomnia u 4 latka też mieści się jeszcze w normach czy to dotyczy tylko niemowlaków? I w przypadku starszych dzieci powinno szukać się już jakiś problemów neurologicznych albo innych?

  14. Małgorzata 29 stycznia 2020 w 19:10- Odpowiedz

    Moja 4’5 mies dzidzia od ok 2 tyg jak śpi w nocy(tylko w nocy)wierzga się,przewraca głową na jedną ,na drugą stronę,trwa to niemalże non stop.Chwila przerwy i spowrotem.Jak śpi w dzień nic takiego się nie dzoeje.Kiedys miała tak jak była noworodkiem,przeszło i znowu?O co chodzi?Próbuje ja przekładać z boku na bok na brzuch,nic nie daje.Rano jak się przebudzi puszcza dużo bąków.Moze to być to?W tym tyg fizjo stwierdził u nas onm 😒nie wiem,czy to ma wpływ.

    • Magdalena Komsta 3 lutego 2020 w 12:54- Odpowiedz

      Nie potrafię pomóc na odległość, warto nagrać zachowanie i pokazać lekarzowi pediatrze.

  15. Paulina 5 lutego 2020 w 14:50- Odpowiedz

    Dzień dobry 🙂 Dziękuję za kolejny ciekawy i przydatny artykuł. Chciałam zapytać, kiedy dziecko przestaje spadać w nocy z łóżka, tj. kontroluje położenie ciała w czasie snu (mniej więcej, wiem, że każde dziecko jest inne, chodzi mi bardziej o przedział w latach, bo nie wiem, czego się spodziewać). Mam prawie 2,5-letniego synka i marzy mi się moje łóżko z powrotem (śpimy na samym materacu), ale wiadomo, bezpieczeństwo na pierwszym miejscu 🙂 Zastanawiam się, czy to perspektywa miesięcy czy lat 🙂 pozdrawiam ciepło!

    • Magdalena Komsta 6 lutego 2020 w 11:06- Odpowiedz

      Późny wiek przedszkolny, nawet 5-6 latki dopiero.

      • Paulina 14 lutego 2020 w 00:11- Odpowiedz

        To chyba przyjdzie mi sprzedać łóżko, po co ma stać na strychu tyle lat? 😀 Dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam ciepło!

Zostaw komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Dziwne zachowania w trakcie snu

2020-01-27T12:04:34+01:00By |

8 komentarzy

  1. Beata 27 stycznia 2020 w 19:52- Odpowiedz

    A co jeśli takie zachowania pojawiają się pod koniec snu (od 5 do 7 rano) – co 5-20 minut mój synek popłakuje, klęka by potem przerzucić ciałko w nowe miejsce (boję się o jego głowę), ciągnie mnie za włosy albo misternie mnie odkrywa.. mam wrażenie że cały czas jest we śnie.. na co zwrócić uwagę?

    • Magdalena Komsta 3 lutego 2020 w 12:40- Odpowiedz

      Jeśli to się dzieje nad ranem, to być może koszmary senne lub (rzadko) zaburzenia zachowania w fazie REM. Można obserwować, nagrać, pokazać lekarzowi, żeby upewnić się, że zdrowotnie jest ok.

  2. Magda 27 stycznia 2020 w 22:15- Odpowiedz

    Moja córka przed zaśnięciem zamiast spokojnie ssać pierś wstaje na czworaka i nie wypuszczając sutka z ust buja się przód i tył, uderzając o mnie głową. Czasem robi też tak trzymając głowę wbitą w materac – buja się wtedy i idzie do przodu. Czasem zastanawiam się, czy wszystko z nią w porządku.

  3. Ale 28 stycznia 2020 w 16:28- Odpowiedz

    Ps. Moje dziecko również w trakcie zasypiania rytmicznie uderza swoją dłonią w moją klatkę piersiową czy to właśnie mogą również być oznaki parasomnii?

  4. Katarzyna 27 lutego 2020 w 13:59- Odpowiedz

    Mój 9 tygodniowy Synek od 2 tygodni bardzo dziwnie zachowuje się w nocy Podczas jedzenia odrywa głowę, placze, denerwuje się Następnie podczas snu otwiera oczy wygina twarz, cialo, obi wytrzesz oczu Wysowa język do przodu robi dużo grynasow na twarzy nawet płacze To ostatnio pojawia się w ciagu nocy kilkukrotnie Ma kolki, nie wiem czy to jest powiązane. Patrząc co robi jestem przerażona .. Proszę o informację co to może być…

Zostaw komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.